1. Cuộc chuyển dịch tư duy chiến lược
Lịch sử kinh tế học hiện đại đã chứng minh rằng, trong nền kinh tế thị trường, Nhà nước không làm thay thị trường, nhưng không thể đứng ngoài cuộc như một người quan sát. Nghị quyết 79-NQ/TW đã giải quyết triệt để bài toán này bằng cách tái định nghĩa kinh tế nhà nước (KTNN) như một chỉnh thể thống nhất. Không còn bó hẹp trong khái niệm doanh nghiệp nhà nước, KTNN giờ đây bao quát từ đất đai, tài nguyên, hạ tầng chiến lược đến vốn ngân sách. Sự thay đổi này khẳng định: Nhà nước không làm thay thị trường, nhưng sở hữu những "công cụ mạnh" để định hướng thị trường theo mục tiêu quốc gia.
2. "Điểm tựa quốc gia" và tính chủ đạo thực chất
Tổng Bí thư Tô Lâm đã xác lập 5 "điểm tựa" chiến lược cho KTNN, định hình xương sống cho sự phát triển bền vững:
Điểm tựa An ninh & Chủ quyền: Nắm giữ mạch máu kinh tế (năng lượng, viễn thông) để bảo vệ quốc gia trước các cú sốc địa chính trị.
Điểm tựa Điều tiết: Là "bộ giảm xóc" vĩ mô, đảm bảo sự ổn định khi thị trường biến động.
Điểm tựa Dẫn dắt khu vực tư nhân: Mở đường vào những lĩnh vực rủi ro, tạo hệ sinh thái để DNTN và FDI cùng phát triển.
Điểm tựa Công nghệ lõi: Tiên phong trong đổi mới sáng tạo, đưa Việt Nam thoát khỏi bẫy gia công.
Điểm tựa Liêm chính: Thiết lập chuẩn mực quản trị cao nhất, bài trừ "lợi ích nhóm".
3. Cơ chế vận hành: Phân cấp và Hợp tác Công - Tư
Nghị quyết 79 nhấn mạnh việc phân cấp quyền lực gắn với trách nhiệm giải trình. Khi các mô hình chính quyền địa phương (như mô hình hai cấp tại Hà Nội) được trao quyền, việc phối hợp với tư nhân qua mô hình PPP sẽ trở nên tinh gọn. Nhà nước không cần bỏ vốn 100%, mà dùng "vốn mồi" để huy động nguồn lực xã hội. KTNN không còn là "người bảo trợ" cho những DNNN kém hiệu quả, mà là "nhà đầu tư khó tính", chỉ chọn lĩnh vực chiến lược nhất để dẫn dắt, buộc bộ máy vận hành theo kỷ luật thị trường.
4. Thanh lọc bộ máy – Đấu tranh với "Lợi ích nhóm"
Nhiệm vụ rà soát, xử lý dứt điểm các dự án kém hiệu quả là nội dung cốt tử. Sự hình thành của "chủ nghĩa tư bản thân hữu" thường trú ngụ tại những điểm mờ trong quản lý vốn và đất đai. Nghị quyết 79 như một ngọn đèn pha, khi các nguyên tắc thị trường được thực thi, việc đào thải các tập đoàn yếu kém không phải là sự suy giảm, mà là quá trình "tỉa cành" để cây đại thụ kinh tế nhà nước vươn mình mạnh mẽ.
5. Khát vọng 2030 - 2045: Con người là quyết định
Để đưa 60 DNNN vào Top 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á, không chỉ cần vốn, mà cần một thế hệ lãnh đạo: Tư duy thị trường, tầm nhìn toàn cầu và đạo đức công vụ. Đây là "mã nguồn" quyết định sự thành bại của Nghị quyết trên thực tiễn.
Kết luận: Nghị quyết 79-NQ/TW là bản tuyên ngôn về sự tự chủ kinh tế. Trong kỷ nguyên mới, vai trò chủ đạo của KTNN được hiểu là "dẫn dắt những gì quan trọng nhất". Khi KTNN làm tốt vai trò kiến tạo, nó sẽ tạo ra những dòng chảy năng lượng, tài chính và công nghệ, tạo nên sức mạnh tổng lực cho dân tộc Việt Nam trên hành trình hóa rồng.
Nguyễn Mạnh Hiền, UVBCH Hội đồng Hòa bình và Phát triển Việt Nam
Nguồn tham khảo và tổng hợp:
Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 06/01/2026 của Bộ Chính trị.
Phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Hội nghị toàn quốc ngày 25/02/2026.
Dữ liệu từ Báo điện tử Chính phủ
In bài viết